Kolekcja numizmatów
Najstarsze eksponaty w zbiorach numizmatycznych MHMŁ pochodzą z końca XIX wieku. Do nich należy medal nagrodowy przyznany Izraelowi K. Poznańskiemu za ekspozycje jego zakładów w 1880 roku, plakietka pamiątkowa dedykowana Edwardowi Herbstowi z lat 1877-1902 oraz odznaka z okazji dziesięciolecia Straży Pożarnej z 1886 roku, a także żeton wybity z okazji dwudziestopięciolecia założenia Straży Pożarnej w Łodzi z 1899 roku.
Początek XX wieku reprezentowany jest w zbiorach m.in. przez medal z okazji dwudziestopięciolecia Straży Pożarnej wybity w 1901 roku, żetony Towarzystw Śpiewaczych m.in. "Anna", "Dandysz", "Jutrzenka" i "Gloria" oraz odznaki cechowe i organizacyjne np. odznaka Cechu Szewskiego z 1908 roku i odznaka Baptystów z 1902 roku, a także odznaka Resursy Rzemieślniczej z 1911 roku oraz grawerowane płytki do odbijania wzorów datowane na lata 1912-1916.
Z okresu I wojny światowej pochodzą m.in. żetony łódzkich Towarzystw Śpiewaczych i odznaki cechowe np. Zjednoczonych Kotlarzy Żelaznych w Łodzi.
Okres międzywojenny prezentowany jest w zbiorach numizmatycznych m.in. przez oznaki szkolne np. Progimnazjum Heleny Cholewickiej, IV Liceum Ogólnokształcące im. Emilii Sczanieckiej oraz gimnazjum Męskiego Zgromadzenia Kupców w Łodzi. Posiadamy również odznaki i znaki pułkowe np. 28 Pułku Strzelców Kaniowskich stacjonującego w Łodzi w latach 1922-1939. Działalność charytatywna reprezentowana jest przez metalowe znaczki kwestowe m.in. Pomocy Zimowej, L.O.P.P., P.O.W., Ligi Morskiej i Rzecznej oraz Walki z Bezrobociem i Budujemy Szkoły. W zbiorach znajduje się również odznaka i żeton Towarzystwa Kredytowego w Łodzi, plakiety o tematyce sportowej, a także medalik Kropli Mleka oraz matryce do odznak, jak również klisze cynkowe służące do druku bonów łódzkich z końca XIX wieku datowane na okres międzywojenny. Ponadto w zbiorach znajdują się polskie monety i banknoty okresu międzywojennego oraz akcje towarzystw łódzkich m.in. Towarzystwa Bawełnianego Izraela K. Poznańskiego, Towarzystwa Łódzkiej Drogi Żelaznej Fabrycznej i S.A. Składów Towarowych "Warrant", a także obligacje m.in. Pożyczki Narodowej, listy zastawne Towarzystwa Kredytowego miasta Łodzi oraz czeki bankowe.
Okres II wojny światowej reprezentuje interesująca kolekcja judaików. Posiadamy dwa komplety banknotów wydania oficjalnego pod nazwą "Quittung" (pokwitowanie) wprowadzonych do obiegu 28 czerwca 1940 roku. Są to banknoty o nominałach: 1, 2, 5, 10, 20 i 50 marek oraz 50 fenigów emitowane przez Przełożonego Starszeństwa Żydów Mordechaja Chaima Rumkowskiego oraz klipy monet z getta. Uzupełnieniem tej kolekcji są 10-fenigowe bony (w postaci unikalnego bloku czterech bonów), które były wydane w dwóch emisjach: w kwietniu 1942 roku i w maju 1944 roku. Od 1942 roku w łódzkim getcie wybijano monety wartości 10 fenigów, a w latach 1943-1944 monety 5, 10 i 20 markowe, licznie reprezentowane w zbiorach muzealnych. Posiadamy bony zastępcze poczty w getcie oraz zestaw zdjęć z getta łódzkiego dotyczących działającej tutaj mennicy, co stanowi cenną dokumentacje z tej dziedziny życia w getcie. Niezwykle interesujące są judaika z łódzkiego getta reprezentowane przez odznaki służb porządkowych: Służby Porządkowej (Ordnungsdienst), członka Oddziału Sanitarnego, Służby Cmentarnej (Friedhofsdienst), Pracownika Banku, Oddziału Policji Żydowskiej, Policji Żydowskiej JOL oraz Komendanta Sonderkomando, a także broszki wykonywane w getcie. Ponadto z okresu II wojny światowej posiadamy odznaki identyfikacyjne firmy Karola W. Scheiblera i Ludwika Grohmanna z napisem: "Litzmannstadt" oraz bon obozowy z lat 1939-1945 z terenu Niemiec.
Z okresu PRL posiadamy w zbiorach medale i znaczki łódzkich zakładów przemysłowych, odznaki okolicznościowe i cechowe, a także szkolne, plakiety pamiątkowe i medale o różnorodnej tematyce np. przedstawiające pałac Izraela K. Poznańskiego, ryngrafy, jak również polskie monety, w tym z napisem: "Solidarność" wytrawionym kwasem w Zakładach Przemysłu Bawełnianego "Poltex".
Ponadto w zbiorach muzealnych znajdują się odznaczenia należące do wybitnych Łodzian. Do nich należy cenna kolekcja licznych odznaczeń (i dyplomy z nimi związane) przyznanych polskiemu pianiście Arturowi Rubinsteinowi w Brazylii, Francji, Holandii, Izraelu, Monaco, Polsce, Portugalii, USA, Wielkiej Brytanii oraz Włoszech. Posiadamy również odznaczenia (i legitymacje z nimi związane oraz dyplomy) polskiego pianisty Władysława Kędry, a także odznaczenia skrzypaczki Grażyny Bacewicz i pianisty Kiejstuta Bacewicza oraz polskiego kompozytora Aleksandra Tansmana.
Również w zbiorach działu literatury posiadamy numizmaty. Do nich należą medale ofiarowane autorowi licznych książek (m.in. "Kroków" i "Malowanego Ptaka") - Jerzemu Kosińskiemu, a także metalowa tablica pamiątkowa wydana przez Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych Królestwa Polskiego z okazji stulecia urodzin wybitnego polskiego poety Juliusza Słowackiego w 1909 roku.
Najciekawszy eksponat
Jednym z najbardziej interesujących eksponatów w zbiorach numizmatycznych MHMŁ jest unikalny medal nagrodowy przyznany pierwszemu właścicielowi pałacu przy ul. Ogrodowej 15 w Łodzi - Izraelowi K. Poznańskiemu za ekspozycje jego zakładów w 1880 roku. Na odlanym ze stopu cyny medalu znajduje się napis w języku rosyjskim:ZA/TRUDOLUBIE/ISKUSTWO/IZAMLOWI/ISAELIU/POZNANSKIEMU/1880.
W otoku - napis: OD MUZEUM PRZEM. I ROL. Rewers - gładki. Średnica - 100 mm.
|