Kolekcja dzieł Leny Kowalewicz - Wegner
W dziale sztuki nowoczesnej najbardziej interesującą i niewątpliwie najobszerniejszą kolekcję dzieł stanowi zestaw prac łódzkiej artystki Leny Kowalewicz - Wegner (1924 Wilno -1989 Łódź). Są to obrazy olejne, kompozycje typu assemblage, prace na papierze: tempery, rysunki oraz kilka grafik.
Lena Kowalewicz studiowała (1946 -1951) na Wydziale Plastyki Przestrzennej PWSSP w Łodzi, którego współtwórcą i wykładowcą był wówczas, cieszący się wielką charyzmą wśród pedagogów i studentów, Władysław Strzemiński. W latach 1959 -1979 była pedagogiem w tejże uczelni na Wydziale Wzornictwa Przemysłowego, gdzie zorganizowała i prowadziła do roku 1979 pierwszą w kraju Pracownię Projektowania Biżuterii Unikatowej.
Powstające w tej pracowni realizacje, pod każdym względem odbiegające od przyjętych w tym zakresie konwencji, miały wówczas na wskroś awangardowy charakter (m. in. ze względu na wykorzystanie nietypowych materiałów jak : przemysłowe odpady metali, sztuczne tworzywa).
Zgromadzona w muzeum kolekcja dzieł Leny Kowalewicz - Wegner znakomicie odzwierciedla wielowarstwowość poszukiwań oraz lęk artystki przed jednoznacznym zdefiniowaniem lub zamknięciem jej dokonań w jakimkolwiek schemacie. Przejawem takiej postawy była potrzeba ustawicznego eksperymentowania (odważne zmiany konwencji, wykorzystywanie nowych materiałów) przy jednoczesnej skłonności do analitycznego myślenia.
Do najcenniejszych w kolekcji należą obrazy olejne oraz tempery z lat 1954 - 56 przedstawiające miejski pejzaż (jak np. "Przędzalnia", prace z cyklu "Miasto") w których widoczne są nawiązania do doświadczeń kubistów i konstruktywistów oraz obrazy późniejsze - kompozycje abstrakcyjne z drugiej połowy lat 50-tych inspirowane twórczością Wł. Strzemińskiego (np. "Kwiaty"), jak i te powstałe u schyłku lat 50-tych o silnie zróżnicowanej fakturze i bardziej stonowanej palecie barwnej (np. "Rozmowa") zapowiadające już nowy etap w twórczości malarskiej artystki.
Pierwsza połowa lat 60-tych - jest reprezentowana w naszej kolekcji wyjątkowo obszernym zestawem obrazów. Są to subtelne, pastelowe kompozycje charakteryzujące się "wzmożoną skłonnością do rozważań fakturalnych i czujnie kontrolowanego automatyzmu".
Całkowitym przełomem w twórczości L. Kowalewicz było zwrócenie się ku nowym środkom wyrazu. Interesujący i jednocześnie niezwykle dekoracyjny zestaw prac stanowią obrazy typu assemblage tworzone z części zegarowych takich jak: tarcze, wahadła, śrubki, kółka zębate, które są precyzyjnie zaplanowane pod względem formalnym - mają interesującą strukturę powierzchni, często symetryczną kompozycję. Ich koronkowy charakter, migotanie kolorowych metali przywołują skojarzenia z przepychem sztuki orientalnej. W odróżnieniu do poprzedniego okresu artystka nadaje kompozycjom metalowym literackie tytuły: "Wielki Metafizyk", "Portret w koronkach", "Wieczorne przyjęcie u pani B". Tytuły jak i użyte do realizacji tych prac części zegarowe - symbol czasu, kierują uwagę odbiorcy nie tylko na urodę tych prac ale także przekaz w warstwie treściowej. Assemblages były eksponowane w roku 1968 na indywidualnej wystawie artystki w Warszawie.
Kolekcję dzieł Leny Kowalewicz -Wegner dopełnia niezwykle bogaty zestaw szkiców i projektów z lat 50-tych i 60-tych oraz rysunków (tuszem lub kredką) powstałych w latach 70-tych, kiedy to choroba artystki uniemożliwiała jej wypowiadanie się w jakichkolwiek innych , bardziej absorbujących fizycznie technikach.
|