Galeria im. Artura Rubinsteina. Ekspozycja poświęcona jest urodzonemu w Łodzi światowej sławy pianiście Arturowi Rubinsteinowi (1887-1982). Jest to jedyna na świecie kolekcja z paryskiego mieszkania przy avenue Foch przekazana do Muzeum Historii Miasta Łodzi po śmierci artysty przez żonę Anielę Młynarską-Rubinstein.
Zawiera unikalne rodzinne zdjęcia z łódzkiego dzieciństwa, berlińskiej edukacji i francusko-amerykańskiej egzystencji jako mistrza koncertującego na estradach całego świata. Wystawa złożona jest z pamiątek, nagrań, fotogramów itp., przedstawia artystę takiego jakim był na koncertach, w bardzo aktywnym życiu towarzyskim i w życiu prywatnym, rodzinnym.
Na szczególną uwagę zasługują polskie dokumenty pianisty i interesujące przedmioty osobiste: odzież, przybory toaletowe, fotografie. Centralne miejsce ekspozycji zajmuje odlew rąk wykonany w 1950 roku gdy artysta miał 63 lata. W drugiej sali znajdujemy m.in. nagrodę Złotego Tulipana przyznaną za wybitne osiągnięcia przez wytwórnie płytową RCA Victor, liczne fotografie z koncertów oraz zdjęcia zaprzyjaźnionych z artystą najwybitniejszych przedstawicieli nauki i kultury z całego świata. W kolejnej sali przedstawione są m.in. dyplomy odznaczeń i medali oraz nominacje do nagród muzycznych m.in. złotych płyt z których jedna prezentowana jest na wystawie.
Wystawiony jest także frak galowy i toga, w której pianista przyjmował doktoraty honoris causa oraz szpada honorowa członka Akademii Francuskiej. W gablocie wystawienniczej można zobaczyć statuetkę OSKARA Amerykańskiej Akademii Filmowej oraz statuetkę EMMY przyznaną przez Amerykańską Akademię Telewizyjną. Niezwykłym obiektem jest fortepian na którego płycie złożyło swe autografy czterech największych polskich pianistów XX wieku: Henryk Sztompka, Stanisław Szpinalski, Witold Małcużyński i Artur Rubinstein.
W kolekcji niezwykle cennych i interesujących orderów najwyższych klas z całego świata znajdują się niepozorne miniatury dwóch orderów, jedyne, z którymi zwykle muzyk się nie rozstawał: francuski Order Legii Honorowej i Order Polonia Restituta.

Kolekcja paryska jednego z najwybitniejszych kompozytorów współczesnych XX wieku gromadzi bogatą ikonografię osobistą, rodzinną, pokazuje artystę wpisanego w środowisko muzyczne Europy. Cenne manuskrypty i ukryte w nich batuty to unikalne eksponaty. Pod batutą wybitnego łodzianina grały najsłynniejsze orkiestry świata.
W Ameryce dyrygowali jego dzieła Kusewicki, Arturo Toscanini, muzykę do hollywoodzkich filmów zamawiali najbardziej znani producenci. Na wystawie znalazły się dokumenty, paszporty, świadectwa z warszawskiej uczelni, nagrody i dyplomy honorowe członka Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych w Brukseli (1977 r.), członka Klubu Marco Polo.
Zbiór epistolograficzny, korespondencja z wybitnymi muzykami jak Nadia Boulanger, Igor Strawiński, fotografia z przyjęcia u prezydenta Francji w Pałacu elizejskim to tylko niektóre z pamiątek które można obejrzeć w naszym Muzeum i które w znakomity sposób obrazują życie i twórczość tego wybitnego artysty.

Prof. Jan Karski, kurier Polski Podziemnej, wykładowca amerykańskich uczelni, laureat licznych nagród, doktor honoris causa wielu uniwersytetów, przez środowiska żydowskie uznawany za "Sprawiedliwego wśród narodów świata", ma w Muzeum Historii Miasta Łodzi swój "gabinet".
W 1996 roku prof. Karski przybył do Łodzi (swego miasta rodzinnego, w którym się urodził w 1914 roku i spędził swe dzieciństwo i młodość) po pół wieku nieobecności. Wówczas w lokalnym ośrodku telewizyjnym realizowano reportaż o jego życiu i działalności. Wtedy to po raz pierwszy pojawiła myśl zorganizowania w naszym mieście "instytutu" promującego specyfikę wielokulturowej i wielonarodowej Łodzi. Niedługo potem Jan Karski rozszerzył sam pomysł i zadeklarował przekazanie miastu pamiątki osobiste oraz dokumenty dotyczące jego działalności wojskowej i naukowej, które mogłyby stać się podstawą do stworzenia osobnej ekspozycji poświęconej "Dyplomacie- Żołnierzowi- Wykładowcy"...

więcej >>>

Fotografie gabinetowe, portrety jak również inne zdjęcia pozowane stanowią niezwykle ciekawą kolekcją ikonograficzną w Muzeum. Zdjęcia naklejone na twardą tekturkę ze znakiem firmowym studio-atelier, na rewersie często dekorowane finezyjnymi ornamentami secesyjnymi odznaczają się nie tylko dobrą jakością technicznego wykonania, ale również wysokimi walorami artystycznymi. Fotografie te w idealny sposób dokumentują wygląd osób z zamożniejszych warstw społeczeństwa łódzkiego, pokazując jednocześnie treny ówczesnej mody czy pieczołowicie wyczesane fryzury. Z fotografii tych spoglądają poważne i eleganckie kobiety (misternie wkomponowane we wnętrze atelier - często zaaranżowanym poprzez ustawione fotele, ławeczki, huśtawki) , upozowani mężczyźni i trochę bardziej spontaniczne dzieci. Taka forma dokumentowania swojej osoby i najbliższej rodziny powszechna była od końca ubiegłego wieku. Zdjęcia portretowe zamawiano w najlepszych zakładach fotograficznych w Łodzi m.in. u Wilkoszewskiego, Piotrowskiego, Ostrowskiego, Tyraspolskiego, Petri czy Grabowskiego.

W zbiorach ikonograficznych Muzeum Historii Miasta Łodzi znajduje się obszerna kolekcja zdjęć autorstwa znanego fotografika Ignacego Płażewskiego. Jest to unikatowy materiał dokumentacyjno - reportażowy zawierający 216 czarno - białych fotografii przedstawiających Łódź w latach 60-tych i 70-tych XX wieku. Na zdjęciach upamiętnione zostały m.in. budynki użyteczności publicznej, miejskie ulice i podwórka, architektura z czasów PRL, wygląd Starego i Nowego Rynku, łódzkie świątynie, fabryki, parki, kawiarnie czy widok ul. Piotrkowskiej. Płażewski fotografował Łódź i zabytki ziemi łódzkiej "sercem". Starał się pokazać miasto i jego mieszkańców w sposób czytelny i klarowny. Bez żadnych spekulacji i udziwnień. Stąd też na jego zdjęciach widzimy zwykłych ludzi w codziennej (często szarej) rzeczywistości. Ta kolekcja jest opowieścią o Łodzi powojennej a jednocześnie przedstawia obiektywny, realistyczny obraz miasta i Łodzian.

W dziale sztuki nowoczesnej najbardziej interesującą i niewątpliwie najobszerniejszą kolekcję dzieł stanowi zestaw prac łódzkiej artystki Leny Kowalewicz - Wegner (1924 Wilno -1989 Łódź). Są to obrazy olejne, kompozycje typu assemblage, prace na papierze: tempery, rysunki oraz kilka grafik.
Lena Kowalewicz studiowała (1946 -1951) na Wydziale Plastyki Przestrzennej PWSSP w Łodzi, którego współtwórcą i wykładowcą był wówczas, cieszący się wielką charyzmą wśród pedagogów i studentów, Władysław Strzemiński. W latach 1959 -1979 była pedagogiem w tejże uczelni na Wydziale Wzornictwa Przemysłowego, gdzie zorganizowała i prowadziła do roku 1979 pierwszą w kraju Pracownię Projektowania Biżuterii Unikatowej.

więcej >>>

Łódź w tzw. okresie rolniczym (1423-1820) posiadała wszelkie uprawnienia miejskie w zakresie organizacji gospodarczej, jednak przejawy funkcjonowania rzemiosła były słabe. Pierwsza wzmianka o rzemiośle łódzkim pochodzi z 1414 r. z dokumentu kapituły włocławskiej lokującej miasto Ostroga (Łódź) oraz określającego powinności i przywileje mieszczan. Wymienieni w nim zostali m.in. sukiennicy, krawcy, szewcy, piekarze, rzeźnicy, kowale, jednak dokument miał charakter intencyjny, można więc przypuszczać, że nie wszystkie wymienione rzemiosła były tutaj wówczas reprezentowane. Przez kilka stuleci rzemieślnicy łódzcy nie tworzyli odrębnej grupy zawodowej, najczęściej zajmowali się rękodzielnictwem obok podstawowych zajęć - rolnictwa i hodowli. Nie było też tutaj cechów rzemieślniczych, w związku z czym brak z tego długiego okresu pamiątek cechowych. Ciekawostką w zbiorach Muzeum są dwie plakiety cechowe (godła) wykonane z ołowiu z 1743 i 1784 r., pochodzące z nieznanego terenu (cechy krawców i rzeźników).

więcej >>>

W zbiorach naszego muzeum znajduje się ciekawa, acz skromna kolekcja przedmiotów służących do pisania i liczenia. Są to pióra, ołówki, przyborniki do pisania, kałamarze, przyciski i noże do papierów, tłoki pieczętne, pieczątki, maszyny do pisania i liczenia, pochodzące z łódzkich biur i mieszkań. Dostępne były w łódzkich sklepach i składach z materiałami piśmiennymi, często wyprodukowane w miejscowych fabrykach lub warsztatach rzemieślniczych.

więcej >>>

Najstarsze eksponaty w zbiorach numizmatycznych MHMŁ pochodzą z końca XIX wieku. Do nich należy medal nagrodowy przyznany Izraelowi K. Poznańskiemu za ekspozycje jego zakładów w 1880 roku, plakietka pamiątkowa dedykowana Edwardowi Herbstowi z lat 1877-1902 oraz odznaka z okazji dziesięciolecia Straży Pożarnej z 1886 roku, a także żeton wybity z okazji dwudziestopięciolecia założenia Straży Pożarnej w Łodzi z 1899 roku.

więcej >>>