ALEJA RZEŹB - STAŁA EKSPOZYCJA W OGRODZIE PAŁACU POZNAŃSKICH

Idea stworzenia takiej ekspozycji powstała pod koniec lat 90-tych. Na przygotowanych stanowiskach, wstępnie wystawiono wówczas rzeźby pochodzące ze zbiorów Muzeum Historii Miasta Łodzi. Ich rodowód sięga lat siedemdziesiątych ubiegłego stulecia, kiedy funkcjonowała w Łodzi - w obecnym pasażu A. Rubinsteina- Łódzka Galeria Rzeźby. Niektóre z rzeźb, zakupionych przez władze miasta, trafiły w formie przekazu do naszych zbiorów. Były to dzieła polskich (w tym i łódzkich) artystów rzeźbiarzy takich jak: Andrzej Jocz (Meta Fora), Bogdan Markowski (Nowożeńcy), Halina Wincior - Ożerska (Ananda), Zbigniew Władyka (bez tytułu), Ryszard Wojciechowski (Sztuka zadziwiania), Olgierd Truszczyński (Źródło). Jest też rzeźba przekazana Muzeum w formie daru artysty- Włodzimierza Finke (Postać z 1981 roku).
Pozostałe rzeźby usytuowane w ogrodzie, wykonane w drewnie, powstały w 1990 roku podczas międzynarodowej imprezy plastycznej pn. "Konstrukcja w procesie": Słońce,Tadashi Hashimoto [Japonia], Siłacze, Ilan Averbuch [USA].
Jest też instalacja Jacka Wesołowskiego [Niemcy], którą wykonał po swej indywidualnej wystawie w Łodzi.

ALEJA RZEŹBY - stałe miejsce prezentacji dzieł plenerowych została już zaakceptowana przez twórców łódzkich. We wrześniu 2000 roku, zainaugurowaliśmy działalność tej galerii po zakończeniu pierwszego etapu prac konserwatorskich elewacji pałacu od strony ogrodu i po odtworzeniu dziedzińca. Swe rzeźby wówczas wystawili : Rafał Frankiewicz, Michał Gałkiewicz, Andrzej Jocz, Zofia Władyka, Zbigniew Władyka, Zdzisław Zabłocki. Następnie, zaproszenie nasze przyjęli kolejni twórcy: Janusz Czumaczenko, Przemysław Druszcz, Zbigniew Dudek, Włodzimierz Finke, Aleksander Hałat, Bogdan Wajberg.
 
Dzieła prezentowane przez wymienionych artystów rzeźbiarzy, przedstawicieli różnych pokoleń, różnych postaw twórczych, wykonane z różnych materiałów, odmienne nie tylko w formie ale i w treści - znakomicie komponują się z zielenią ogrodu na tle eklektycznej budowli pałacu Poznańskich.
 
Ogród przylegający do pałacu Poznańskich - stanowiący integralną część kompleksu pałacowo - fabrycznego, w miarę upływu lat i przebudowy obiektu głównego- również ulegał przemianom.
 
Początkowo miał charakter ogrodu - parku typu angielskiego z nieregularnymi w kształcie alejkami. Następnie, w 1902 roku urządzony został ponownie jako ogród tzw. "spacerowy" zaprojektowany przez Leona Grabowskiego - właściciela łódzkiej firmy ogrodniczej. Wystrój ogrodu stanowiły wówczas "gaiki drzew i krzewów, trawniki krótko strzyżone i barwne kwietniki oraz fontanna. Kępy drzew i wysokich krzewów, skupione były głównie wzdłuż parkanu /.../ oddzielającego fabrykę, przez co wysłaniały budynek administracji i budynki fabryczne." Z pałacu do ogrodu wiodło wejście "połączone z półkolistym tarasowym zejściem do ogrodu oraz wysuniętym podium, okolonym schodami"
 
Dalsze zmiany w wyglądzie ogrodu zależały od kolejnych użytkowników.
W 1933 roku pałac zaadaptowano na użytek Urzędu Wojewódzkiego w Łodzi; zmieniona zapewne została aranżacja ogrodu. Na fotografiach z 1942 roku nie figuruje już fontanna, a na terenie usytuowanym poniżej - widoczny jest wypielęgnowany trawnik.
 
Dobudowa oficyny pałacu w latach pięćdziesiątych XX wieku, znacznie zmniejszyła powierzchnię ogrodu. W jego południowej partii, w bezpośrednim sąsiedztwie pałacu, zachował się częściowo nieregularny kształt alejek a także stary drzewostan.
W ostatnich latach zainicjowano kolejną aranżację zieleni w ogrodzie z dalszymi nasadzeniami drzew i ozdobnych krzewów. W wyniku przeprowadzonych prac konserwatorskich - w miejscu niegdyś usytuowanej fontanny, której obrys zaznaczono odmiennym kolorem niż bruk - odtworzono niewielki dziedziniec. "Poniżej fontanny, na osi widokowej, powstała tralkowa balustrada z symetrycznie usytuowanymi schodami prowadzącymi w głąb alejek ogrodowych". Obecnie funkcjonuje jedna z nich.
 
We wrześniu 2007 roku, na północny-wschód od dziedzińca, usytuowana została zabytkowa fontanna ozdobiona rzeźbą przedstawiającą młodą, nagą kobietę. Autorstwo rzeźby przypisuje się łódzkiemu rzeźbiarzowi Wacławowi Konopce (1889 - 1938).
 
Ostatecznie, zmiany jakie zaszły w obrębie pałacu i ogrodu pozwoliły - w jeszcze większym niż dotąd wymiarze - podjąć działalność plenerową wynikającą z założeń programowych naszego Muzeum (spektakle, koncerty, wernisaże, zdarzenia plastyczne czy działania para plastyczne itp.). Nie mogło też zabraknąć miejsca dla rzeźb plenerowych. Powstała ALEJA RZEŹBY.

Maria Filipowska