|
Tytuł: "Zygmunt Schreter - łódzki paryżanin" Wystawa czynna: 10 czerwca - 18 września2011 r. Kurator wystawy: Monika Nowakowska Miejsce: Przestrzeń za Galerią Mistrzów Polskich Od 10 czerwca do 18 września w sali wystaw czasowych Galerii Mistrzów Polskich w Pałacu Poznańskich czynna będzie prezentacja malarstwa i rzeźby łodzianina związanego ze środowiskiem berlińskich ekspresjonistów oraz École de Paris. To pierwsza polska powojenna ekspozycja dzieł tego cenionego postimpresjonisty, wciąż bardziej znanego zagranicą niż w Polsce, jednego z Mistrzów wartych przypomnienia i nobilitacji. Artysta wyjechał z Łodzi w 1914 do Karlsbadu i Berlina, skąd powrócił w 1927 roku już jako ukształtowany twórca, debiutując w rodzinnym mieście ekspozycją rysunków i akwarel. Talent rozwijał podczas licznych podróży po Europie, chociaż od 1934 roku na stałe mieszkał w Paryżu, w słynnej dzielnicy cyganerii artystycznej - Montparnasse. Malował ekspresyjne portrety i autoportrety, świetliste pejzaże, kameralne widoki wnętrz i martwe natury, rzeźbił głowy członków rodziny i przyjaciół, które wystawiał na paryskich salonach, w Berlinie, Amsterdamie, Helsinkach, Zurychu, także w Jerozolimie i USA. Do Łodzi wracał jeszcze kilkakrotnie: w 1933, 1935 i 1937 roku miał udokumentowane wystawy indywidualne w salonie przy Piotrkowskiej 90, cieszące się dużą popularnością, wiele jego prac wówczas sprzedano. Obecna ekspozycja, obejmująca około 25 obrazów, to symboliczny powrót Zygmunta Schretera do rodzinnego miasta a zarazem propozycja dla miłośników oryginalnego malarstwa o postimpresjonistycznym rodowodzie i rzetelnym warsztacie. Kolekcjonerskim rarytasem będzie jedna z kilkunastu zachowanych gipsowych rzeźb artysty - melancholijna Głowa młodej kobiety, przywieziona na łódzką wystawę specjalnie z Paryża. Ekspozycja została zorganizowana na bazie trzech kolekcji prywatnych i rozpoczyna cykl prezentacji polskiej sztuki ze zbiorów niepublicznych. Przyjdź i zobacz więcej! Zygmunt Schreter (Szreter, Schröter) (Łódź 1896? - Paryż 1977)Urodził się w rodzinie zasymilowanych żydowskich przemysłowców o zainteresowaniach muzycznych - w dzieciństwie nauczył się gry na skrzypcach a jego pierwszymi pracami były prawdopodobnie projekty wzorów na tkaniny, realizowanne w fabryce ojca (według informacji z kalendarza "Czas" z 1909 roku Maks Schröter, ojciec Zygmunta, miał fabrykę tkanin wełnianych i szewiotowych oraz apretury wraz z kantorem). W 1914 roku, wraz z ojcem, wyjechał najpierw do Karlsbadu a po wybuchu I wojny światowej przeniósł się do Berlina. Tam grał w orkiestrze Teatru Maksa Reinhardta i w filharmonii berlińskiej, a od 1923 roku doskonalił zdolności plastyczne pod kierunkiem Lovisa Corintha i Martina Branderburga. Zadebiutował wystawą rysunków i akwarel w Łodzi w 1927 roku, rozwijając talent podczas licznych podróży po Europie. W 1932 roku wyjechał do Paryża, dwa lata później osiadł tam na stałe, wiążąc się z kręgiem École de Paris. Wystawiał prace na paryskich salonach jako artysta francuski, jego twórczość była prezentowana też w Amsterdamie, Brukseli, Honfleur. Jednocześnie utrzymał kontakty z Łodzią, w której miał udokumentowane wystawy indywidualne (rysunku i malarstwa) w 1933, 1935 i 1937 roku, w lokalu przy ulicy Piotrkowskiej 90 (być może było to mieszkanie jego rodziny). Wystawiał również w Berlinie, Helsinkach, Zurychu, Jerozolimie, Tel Avivie i Nowym Jorku. Utrzymywał szerokie kontakty ze środowiskiem artystycznym Łodzi, Berlina i Paryża, przyjaźnił się m.in. z Jankielem Adlerem, Simonem Segalem, El Lissytzkim; portretował malarzy, poetów, muzyków np. Artura Rubinsteina. Okupację hitlerowską spędził w ukryciu w Paryżu, wspierany finansowo przez kolekcjonera z Buenos Aires. Po wojnie również wiele podróżował, m.in. do Hiszpanii, Finlandii, Izraela, Stanów Zjednoczonych. W zbiorach biblioteki uniwersyteckiej w Albany znajduje się wieloletnia korespondencja pomiędzy Schreterem a Walterem A. Friedländerem, niemieckim historykiem sztuki. W 1960 roku oficjalnie przyjął obywatelstwo francuskie (został naturalizowanym Francuzem), nic nie wiadomo o wizytach artysty w Polsce po 1945 roku. Zmarł w Paryżu w 1977 roku, we Francji nadal mieszka jego rodzina.Pierwszymi pracami Schretera były projekty wzorów na tkaniny i ekspresyjne szkice postaci ludzkich. W Berlinie, pod wpływem sztuki Louvisa Corintha oraz inspiracji malarstwem Paula Cezanne'a, jego twórczość ewoluowała do syntezy doświadczeń impresjonizmu i ekspresjonizmu, będącej własną, oryginalną recepcją k oloryzmu. Punktem wyjścia do poszukiwań artystycznych Schretera była otaczająca go rzeczywistość - malował intymne portrety i autoportrety, akty, kameralne widoki wnętrz i martwe natury, świetliste pejzaże miejskie, wiejskie, morskie, sceny rodzajowe eskperymentując z kompozycją i rozwibrowaną plamą koloru. Stosował szeroką palatę nasyconych barw, struktukrę obrazu budował ekspresyjnym duktem pędzla, często posługiwał się spachlą, malując impastami. Bogata faktura charakteryzuje także jego rzeźby - melancholijne głowy i figury ludzkie, utrzymane w konwencji postimpresjonistycznego szkicu, obecnie zachowało się zaledwie kilkanaście z nich. Spośród bogatego dorobku artystycznego Zygmunta Schretera, zdokumentowanego w jego materiałach bibliograficznych, jeszcze wiele prac (jeśli nadal istnieją) oczekuje odkrycia i zbadania, jak chociażby obrazy o tematyce żydowskiej czy cykl rysunków inspirowanych pustynią Negev.
|
| [Home] [Wystawy stałe] [Wystawy czasowe] [Wystawy planowane] |
e-mail: muzeum@poznanskipalace.muzeum-lodz.pl