Tytuł: Bronisław Wilkoszewski - Łódzki Canaletto.
Fotografie ze zbiorów Muzeum Miasta Łodzi

Wystawa czynna: 20 maja - 27 czerwca 2010

Komisarz wystawy: Beata Kamińska

Niedoścignionym rejestratorem tego wszystkiego co wydarzyło się w Łodzi w końcu XIX wieku i na przełomie dwóch stuleci był Saryusz Bronisław Paweł Wilkoszewski (1847 - 1901). Mistrz fotografii ilustracyjnej, pionier zdjęć przedstawiających zabudowę miasta z końca XIX stulecia,  nie bez przesady zresztą zwany "łódzkim Canaletto". Mówiono też o nim jako o dziejopisarzu miasta nad Łódką. Wilkoszewski pod koniec XIX stulecia zatrzymał w kadrze swojego aparatu w sposób niemalże perfekcyjny niepowtarzalny urok wielkiej metropolii przemysłowej, jej realia i mieszkańców. Utrwalił w swych "obrazach" łódzką architekturę - przede wszystkim pałace, wille, fabryki, budynki użyteczności publicznej, obiekty sakralne i oczywiście ulicę Piotrkowską. Wydany na przełomie 1898 i 1899 roku album jego autorstwa z widokami Łodzi  stał się najpopularniejszym źródłem ikonografii miasta z końca XIX wieku, podobnie jak wykonane w tym czasie widoki Parku Helenowskiego czy też zbiór fotografii zrobionych podczas trwania Pierwszej Wystawy Przemysłowej w Łodzi w 1895 roku. Jest to niezwykle cenna dokumentacja i materiał źródłowy dotyczący życia społeczno - kulturalnego i gospodarczego naszego miasta sprzed ponad 100 lat.

Drukowane albumy, pocztówki czy fotografie które wykonał artysta wykorzystywane były w różnorodny sposób. Często jako materiał ilustracyjny do kalendarzy, prasy ale głównie skierowany był do zagranicznych gości i miejscowej inteligencji. Materiał zdjęciowy jego autorstwa miał pełnić funkcję promocyjną i reklamową dla Łodzi, pokazać miasto w całej swej urodzie, prostocie i poetyce.

Stąd też dorobek Wilkoszewskiego do dziś jest najczęściej wykorzystywanym materiałem ikonograficznym  przez badaczy historii i kultury Łodzi.

Urodził się w Szczekocinach (powiat wieluński). Niestety niewiele wiemy o jego dzieciństwie i wykształceniu. W 1878 roku wraz z Józefem Grodzickim prowadził zakład fotograficzny w Kielcach. Tam odkrywał tajniki sztuki fotografowania i z czasem usamodzielnił się. W 1887 roku przybył do Łodzi a w lutym następnego roku otworzył własne atelier fotograficzne w willi "Trianon" w pasażu Meyera 5 (dziś Moniuszki). Filia (zakład fotograficzny "Murillo")  znajdowała się przy Nowym Rynku 2 (dziś Plac Wolności). Klientami jego pracowni byli nawet przedstawiciele miejscowego establishmentu.

Poza pracą fotografa zajmował się również Wilkoszewski  działalnością społeczną i kulturalną. Był współzałożycielem Towarzystwa Śpiewaczego "Lutnia" i członkiem Towarzystwa Cyklistów. W swoim zakładzie urządzał liczne wystawy artystyczne, koncerty i przedstawienie dramatyczne. Zmarł nagle na atak serca mając zaledwie 54 lata ( 11 czerwca 1901 roku) podczas gry w wista w "Grand Hotelu". Pochowany został na Starym Cmentarzu Katolickim przy ul. Ogrodowej w Łodzi.

Na naszej ekspozycji znalazły się wybrane fotografie autorstwa Bronisława Wilkoszewskiego. Materiał ekspozycyjny podzielny został na pięć sekwencji tematycznych. Pochodzi on m.in. z albumów fotograficznych: "Widoki m. Łodzi" (1898/1899 rok) czy "Brasserie Helenow Etabilissements des Parce de Charles Anstadt a Łódź Pologne"(1895 rok). Prezentujemy również pocztówki z reprodukcjami zdjęć autorstwa Bronisława Wilkoszewskiego, fotografie wykonane podczas trwania Pierwszej Wystawy Przemysłowej w Łodzi ( 1895 rok) jak również kilka zdjęć portretowych klientów pracowni łódzkiego Canaletto z końca XIX wieku. Uzupełnieniem są ozdobne odwrocia zdjęć z oryginalną, secesyjną  ornamentyką i zdobieniami.

[ POWRÓT ]